Przygotuj rattanowe i drewniane meble ogrodowe na zimę
Każdego roku powtarza się ten sam scenariusz. Nadchodzi wrzesień, dni się skracają, temperatury spadają, a ogród, który jeszcze niedawno tętnił letnim życiem, zaczyna powoli zasypiać. Meble ogrodowe tymczasem pozostają na zewnątrz – czasem z lenistwa, innym razem dlatego, że właściciele po prostu nie wiedzą, co z nimi zrobić. A potem przychodzi wiosna i wraz z nią nieprzyjemne odkrycie: pęknięcia w drewnianych listwach, zdeformowane plecionki rattanowe lub zardzewiałe złącza, które skróciły żywotność ulubionego zestawu o kilka lat. Właściwe przygotowanie mebli ogrodowych na zimę to nie zbędny rytuał – to inwestycja w ich długą żywotność.
Meble ogrodowe stanowią dziś niemałą pozycję w domowym budżecie. Dobra drewniana ławka czy rattanowy zestaw wypoczynkowy może kosztować tysiące złotych, dlatego warto poświęcić im trochę uwagi pod koniec sezonu. Nie chodzi przy tym o nic skomplikowanego. Wystarczy znać podstawowe zasady, zrozumieć, jak różne materiały reagują na wilgoć, mróz i promieniowanie słoneczne, i dostosować do tego swoje postępowanie.
Wypróbuj nasze naturalne produkty
Dlaczego przygotowanie mebli przed zimą jest tak ważne
Zima w polskich warunkach nie jest dla mebli ogrodowych szczególnie łaskawa. Naprzemienne mrozy i odwilże, wilgoć, deszcz, śnieg i szadź – wszystko to oddziałuje na materiały w sposób, który nie jest widoczny na pierwszy rzut oka, ale stopniowo powoduje nieodwracalne szkody. Drewno na przykład wchłania wodę, która podczas zamarzania rozszerza się i powoduje mikropęknięcia. Te z czasem się powiększają, drewno pęka i traci swoją strukturalną wytrzymałość. W przypadku rattanu – zarówno naturalnego, jak i syntetycznego – sytuacja jest podobna. Naturalny rattan jest szczególnie wrażliwy na wilgoć i mróz, ponieważ jest to materiał organiczny, który łatwo pleśnieje i przy wielokrotnym zamarzaniu może się łamać lub deformować.
Syntetyczny rattan, który jest dziś stosowany w dużej części mebli ogrodowych, jest co prawda bardziej odporny, ale i on nie jest całkowicie odporny na długotrwałe działanie ekstremalnych temperatur i promieniowania UV. Dobra ochrona wydłuży więc żywotność mebli niezależnie od tego, z jakiego materiału są wykonane. Jak mówi stare ogrodnicze przysłowie: „Co dobrze przechowasz jesienią, z radością przywitasz wiosną."
Praktyczny przykład? Rodzina z Małopolski trzy lata temu zakupiła masywny tekowy zestaw jadalniany na taras. Pierwszą zimę zostawili go na zewnątrz bez żadnej ochrony, przykryty jedynie tanią plastikową plandeką. Na wiosnę okazało się, że drewno wyraźnie pociemniało, na powierzchni pojawiły się szare plamy od pleśni, a dwie deski stołu zaczęły pękać. W kolejnym roku zainwestowali w dobry olej tekowy, pokrowce meblowe i część zestawu przenieśli do garażu. Efekt? Po czterech latach meble wyglądają jak nowe.
Ta historia nie jest wyjątkowa. Powtarza się w ogrodach w całym kraju i pokazuje, że różnica między uszkodzonymi a zachowanymi meblami nie tkwi w ich cenie ani jakości, lecz w podejściu właściciela.
Jak przygotować drewniane meble ogrodowe
Drewniane meble ogrodowe wymagają pielęgnacji, która różni się w zależności od rodzaju użytego drewna. Inaczej zachowuje się teak, inaczej akacja, inaczej sosna czy świerk. Łączy je jedno – przed zimą potrzebują dokładnego czyszczenia, zabezpieczenia i najlepiej przeniesienia w zadaszone miejsce.
Pierwszym krokiem jest zawsze dokładne oczyszczenie powierzchni. Meble powinny być pozbawione wszelkich zanieczyszczeń, resztek liści, mchu oraz ewentualnych plam po jedzeniu czy napojach. Do tego posłuży szczotka ze średnio twardym włosiem i roztwór mydlany. W przypadku bardziej odpornych gatunków drewna, takich jak teak czy akacja, można użyć myjki ciśnieniowej, ale ostrożnie – zbyt silny strumień wody może uszkodzić powierzchnię drewna lub nadmiernie otworzyć jego pory. Po umyciu konieczne jest pozostawienie mebli do dokładnego wyschnięcia przez co najmniej 48 godzin – wilgotne drewno nie może mieć kontaktu ze środkami ochronnymi, ponieważ nie wchłonęłyby się one prawidłowo.
Gdy drewno jest suche, przychodzi czas na zabezpieczenie. Do egzotycznych gatunków drewna, takich jak teak czy bangkirai, idealne są specjalne oleje, które wnikają głęboko w strukturę drewna i chronią je od wewnątrz. Oleje te zapobiegają wysychaniu, pękaniu i szarzeniu. Do drewna miękkiego, takiego jak sosna czy świerk, zaleca się środki impregnujące lub lazury, które tworzą ochronną powłokę na powierzchni. Ważne jest, aby wybierać produkty przeznaczone do użytku zewnętrznego z filtrem UV i dodatkami grzybobójczymi, zapobiegającymi rozwojowi pleśni.
Jeśli drewniane meble ogrodowe mają metalowe elementy – śruby, zawiasy lub nogi – warto sprawdzić ich stan i ewentualnie zabezpieczyć je środkiem antykorozyjnym. Metalowe części są często pierwszym miejscem, gdzie zaczynają się problemy, ponieważ metal i drewno reagują na zmiany temperatury i wilgotności w różny sposób, co powoduje luzowanie się połączeń.
Jeśli chodzi o przechowywanie, najlepiej przenieść drewniane meble do garażu, szopy lub innego zadaszonego pomieszczenia. Jeśli nie jest to możliwe, należy je przykryć dobrej jakości plandekamii ochronnymi lub specjalnymi pokrowcami meblowymi. Powinny być wykonane z materiału oddychającego – nieprzepuszczalne plastikowe plandeki zatrzymują bowiem wilgoć i powodują dokładnie te problemy, którym staramy się zapobiec. Oddychające pokrowce umożliwiają cyrkulację powietrza, jednocześnie chroniąc przed deszczem i śniegiem.
Jest jeszcze jedna rzecz, o której często się zapomina: meble nie powinny stać bezpośrednio na ziemi ani na nawierzchni. Jeśli pozostają na zewnątrz, warto podłożyć pod nie drewniane podkładki lub nóżki, aby zapobiec bezpośredniemu kontaktowi z podłożem, gdzie gromadzi się wilgoć.

Pielęgnacja rattanowych mebli ogrodowych przed zimą
Meble rattanowe – zarówno z naturalnego, jak i syntetycznego rattanu – mają swoją specyfikę, którą należy uwzględnić podczas zimowego przygotowania. Naturalny rattan to materiał, który w żadnym wypadku nie toleruje wilgoci ani mrozu i dlatego powinien być zawsze przeniesiony do wnętrza. Jest to organiczne włókno, które w wilgoci pleśnieje, deformuje się i pęka przy mrozie. Jeśli więc posiadasz meble ogrodowe z naturalnego rattanu, zimowe przechowywanie w suchym miejscu jest absolutną koniecznością.
Przed przechowywaniem meble należy oczyścić. Naturalny rattan czyści się miękką szczotką lub szmatką namoczoną w łagodnym roztworze mydlanym. Ważne jest, aby unikać nadmiernego moczenia – rattan powinien być raczej wycierany niż myty. Po oczyszczeniu pozostaw go do dokładnego wyschnięcia na powietrzu i dopiero wtedy przenieś do wnętrza. Jako środek zapobiegawczy przeciwko wysychaniu i pękaniu można powierzchnię naturalnego rattanu zabezpieczyć olejem lnianym lub specjalnym preparatem do pielęgnacji rattanu.
Syntetyczny rattan, wytwarzany z polietylenu lub podobnych tworzyw sztucznych, radzi sobie znacznie lepiej. Jest odporny na wilgoć, promieniowanie UV i pleśń, dlatego w określonych warunkach może przetrwać zimę na zewnątrz. Mimo to zaleca się przynajmniej podstawową ochronę w postaci dobrej jakości pokrowców. Syntetyczny rattan może przy ekstremalnie niskich temperaturach stawać się kruchy i pękać, zwłaszcza jeśli jest starszy lub niższej jakości. Ponadto metalowa konstrukcja, na której spleciony jest rattan, podlega korozji, jeśli nie jest chroniona.
Czyszczenie syntetycznego rattanu przed zimą jest proste – wystarczy umyć go wodą pod ciśnieniem lub gąbką z roztworem mydlanym, pozostawić do wyschnięcia i przykryć oddychającymi pokrowcami. Jeśli to możliwe, przenieś przynajmniej poduszki i elementy tekstylne do środka. Są one bowiem najbardziej podatne na wilgoć i pleśń, a ich wymiana bywa droższa, niż mogłoby się wydawać.
Przydatne informacje na temat właściwej pielęgnacji różnych rodzajów mebli ogrodowych oferuje na przykład Česká zahradnická akademie lub wyspecjalizowane portale poświęcone architekturze ogrodowej i pielęgnacji przestrzeni zewnętrznych.
Praktyczny przegląd tego, o czym nie zapomnieć przy przygotowaniu mebli, może wyglądać następująco:
- Dokładnie oczyść wszystkie meble przed przechowywaniem lub przykryciem
- Pozostaw je do całkowitego wyschnięcia – nigdy nie przechowuj wilgotnych mebli
- Zabezpiecz drewno olejem, lazurą lub impregnatem odpowiednio do rodzaju drewna
- Sprawdź i zabezpiecz metalowe elementy przed korozją
- Używaj oddychających pokrowców ochronnych, a nie nieprzepuszczalnych plastikowych plandek
- Przenieś naturalny rattan i tekstylne akcesoria do wnętrza
- Podłóż pod meble podkładki, aby nie stały bezpośrednio na wilgotnym podłożu
Właściwe przygotowanie mebli ogrodowych na zimę nie zajmuje przy tym całego dnia. Zazwyczaj jest to kwestia jednego popołudnia, które zwróci się wielokrotnie w postaci zachowanych i funkcjonalnych mebli na kolejny sezon. Dobrej jakości meble ogrodowe przy właściwej pielęgnacji mogą służyć przez dziesięciolecia – a właśnie jesienne przygotowanie jest jednym z kluczowych momentów, które decydują o tym, czy ta inwestycja naprawdę się opłaci.
Warto też zastanowić się, czy nie nadszedł czas na odnowienie powłoki ochronnej lub drobne naprawy. Jesień to idealna okazja, by sprawdzić stan mebli, wymienić uszkodzone śruby, przeszlifować chropowate krawędzie lub uzupełnić brakujące elementy splotu w rattanie. Naprawy wykonane jesienią oznaczają, że wiosną meble są od razu gotowe do użytku – bez zbędnych opóźnień i stresu.
Ogród jest miejscem odpoczynku, spotkań i radości. I właśnie dlatego zasługuje na to, by meble, które go dopełniają, były w jak najlepszym stanie. Odrobina troski pod koniec sezonu to najmniej, co można dla niego zrobić – a efekty widać już przy pierwszych wiosennych promieniach słońca, gdy można siedzieć na zewnątrz z kawą i ze świadomością, że o swój ogród zadbało się naprawdę porządnie.